مهدي در قرآن
قرآن کريم، در آيات متعددي با قاطعيت از پيروزي نهايي اسلام، غلبه صالحان و پارسايان، کوتاه شدن دست زورگويان و آينده درخشان و سعادتمندانه بشريت سخن ميگويد:
او کسي است که فرستاده خود را با هدايت و دين حق فرستاد، تا آن را بر همه اديان غالب گرداند، هرچند مشرکان کراهت داشته باشند. و هر آينه در زبور پس از ذکر [تورات] نوشتيم: «بندگان شايستهام وارث (حاکم) زمين خواهند شد.
به درستي که زمين از آنِ خداوند است و آن را به هر کس از بندگانش که بخواهد واگذار ميکند؛ و سرانجام (نيک) براي پارسايان است. و ميخواهيم بر مستضعفان زمين منت نهاده و آنان را پيشوايان و وارثان روي زمين قرار دهيم. خداوند به کساني از شما که ايمان آورده و کارهاي شايسته انجام دادهاند وعده ميدهد که قطعاً آنان را حکمران روي زمين خواهد کرد، همانگونه که به پيشينيان آنها خلافت روي زمين را بخشيد؛ و دين و آييني را که براي آنان پسنديده، پابرجا و ريشهدار خواهد ساخت؛ و ترسشان را به امنيت و آرامش مبدل ميکند، آنچنان که تنها مرا ميپرستند و چيزي را شريک من نخواهند ساخت. و کساني که پس از آن کافر شوند، آنها فاسقانند
همانگونه که مشاهده ميشود، قرآن کريم به صورت قطعي و يقيني خبر از غلبه دين اسلام بر ساير اديان و سخن از حکومت صالحان و پارسايان بر سراسر زمين ميگويد. از اينجا ميتوان نتيجه گرفت که انديشه مهدويت يک انديشه جهاني و يک فلسفه بزرگ براي آينده انسان و بشريت است.
مهدي در روايات
صرفنظر از آيات قرآن، مجموعه بسيار وسيعي از روايات در مجامع معتبر روايي، اعم از منابع اهل سنت و منابع شيعي، وجود دارد که به مسأله مهدويت و تبيين ابعاد و جوانب مختلف آن پرداختهاند. برخي از عناوين و محورهاي کلي درباره مهدي موعود، که در روايات به تفصيل بيان شدهاند، عبارت است از:
أ. ذکر جزئيات تولد آن حضرت؛
ب. بيان نسب خانوادگي او؛
ج. تأکيد بر عمر و غيبت طولاني او؛
د. بشارت به ظهور آن حضرت؛
هـ . بيان علائم ظهور.
و. بيان جزئيات و ويژگيهاي عصر حضور.
کثرت روايات مربوط به مهدويت به اندازهاي است که براي هيچ کس جاي ترديدي درباره آن وجود مقدس باقي نميگذارد. حتي رواياتي که اهل سنت از پيامبر اکرم درباره حضرت مهدي نقل کردهاند به تصديق عدهاي از علماي خودشان به حد تواتر ميرسد و گروهي از انديشمندان و پژوهشگران اهل سنت اعتقاد به آن حضرت را مورد اتفاق همه فرقههاي اسلامي دانستهاند. (ر.ك: ابن ابي الحديد، شرح نهج البلاغه، ج 2، ص 535) عدهاي ديگر از انديشمندان اهل سنت نيز کتابهاي مستقلي درباره آن حضرت و علائم ظهور او نوشتهاند. شهيد صدر درباره کثرت روايات درباه مهدي موعود ميگويد: با جستجوي ناقصي که داشتم در مجامع حديثي اهل سنت چهارصد حديث از پيامبر درباره مهدي موعود يافتم و در مجموع بيش از شش هزار حديث در مجامع مختلف روايي، اعم از کتابهاي اهل سنت و شيعه، درباره مهدي موعود آمده است
